O wydarzeniu · O Mandali · Galeria zdjęć · Kontakt · English version

MANDALA

Sanskrycki termin mandala (tyb. Dkyil 'khor) oznacza dosłownie "koło", "krąg" - jak i "okrąg", "orszak", "otoczenie". W kontekście buddyjskim słowo to obejmuje oba znaczenia, odnosi się bowiem do okrągłego diagramu, w którym znajdują się bóstwa i ich świty. Mandala przedstawia świętą krainę, z reguły niebiański pałac, zawierający symbole i wizerunki, które opisują różne aspekty oświeconej, psychofizycznej obecności buddy oraz odnoszą się do rozmaitych buddyjskich pojęć i nauk. J. Ś. Dalajlama wyjaśnia, że obraz mandali jest "niezwykle głęboki, gdyż medytowanie nad nim stanowi antidotum, błyskawicznie usuwające to - również najbardziej ukryte skłonności - co przeszkadza w osiągnięciu wyzwolenia i wszechwiedzy". "Przeszkody dla wyzwolenia i wszechwiedzy" - to dwa rodzaje mentalnych splamień, które stają na drodze do osiągnięcia stanu buddy. Mandala reprezentuje więc oświecony umysł wolny od jakichkolwiek przeszkód i w kontekście praktyki tantrycznej stanowi potężny symbol stanu, który próbuje osiągnąć medytujący.

Mandale z reguły składają się z kilku współśrodkowych okręgów wpisanych w kwadrat, otoczony jeszcze jednym kołem. Pośrodku każdego z boków znajduje się brama - główna od strony wschodniej - wiodąca do centralnego pałacu najważniejszego bóstwa, który to pałac wygląda jak tradycyjna, czworościenna świątynia indyjska. Mandale są skomplikowanymi, widzianymi z góry planami pałacu; zewnętrzne ściany i bogato zdobione tantrycznymi symbolami portale często leżą jednak płasko. Struktura mandali symbolizuje zarówno naturę rzeczywistości, jak i właściwości oświeconego umysłu. Obraz dobyty z pustej natury umysłu mocą kreatywnej wizualizacji, przywoływać ma postawy i zrozumienie odpowiadające jego wewnętrznej, symbolicznej strukturze.

Środek mandali symbolizuje sanktuarium głównego bóstwa i stanowi święte centrum całego wizerunku. Istnieją niezliczone warianty mandali: niektóre proste z jednym bóstwem, inne bardziej skomplikowane - z setkami bóstw, pomocników, mitycznych stworzeń, symboli i krajobrazów. Wszystkie mają graficznie przedstawiać stan oświecenia - ów pałac jest bowiem tworem umysłu buddy. W swej wędrówce ku oświeceniu bodhisattwa gromadzi wielką zasługę i rozwija mądrość, które pozwalają mu z czasem tworzyć "krainy buddy", będące emanacjami jego świadomości.

Mandale przedstawiają więc krainy rozmaitych bóstw, a ich elementy odpowiedają mitologii i atrybutom głównej postaci. W mandali Buddy Medycyny (Sangje Menla) znajdziemy dla przykładu wiele ziół i lekarstw, gdyż budda ten związany jest z uzdrawianiem. W pismach mahajany Mandziuśri uosabia mądrość, dlatego w jego mandali pojawiają się sutry Doskonałości Mądrości oraz miecz wiedzy, odcinający ignorancję. Jednocześnie podkreśla się, że prezentowane w madali wizerunki nie mają statusu ontologicznego. Symbolizują właściwości, które próbuje rozwinąć w sobie medytujący, i mają stanowić wzór mentalnego przeobrażenia - nie posiadają jednak samoistnego bytu. Dotyczy to również demonów i gniewnych bóstw, które reprezentują aspekty ludzkiej świadomości, przekształcane poprzez medytację w odpowiednie cnoty.

Niektóre mandale przedstawiają buddów w rozmaitych emanacjach, jako groźne bóstwa opiekuńcze, wielkich nauczycieli czy bodhisatwów. Dla praktykującego tantrę mandala stanowi schemat duchowego przeobrażenia: centralne bóstwo symbolizuje stan oświecenia, który próbuje osiągnąć adept, a poszczególne elementy pałacu wskazują na najważniejsze cechy owego oświeconego stanu. Gniewne bóstwa wyobrażają negatywne emocje - takie jak gniew, nienawiść, pożadanie czy niewiedza - przekształcone w oświecony umysł buddy. Zdobiące diagram symbole odnoszą się do ważnych doktryn, mitów, bóstw itd. stanowiących część wyidealizowanego świata tantry, w którym nie ma nawet śladu dualistycznego myślenia, a samsara i nirwana są całkowicie nierozdzielne. Mandala przedstawia więc zjednoczenie mikrokosmosu (człowieka) z makrokosmosem, który dla nieoświeconego umysłu ma naturę samsary, lecz po usunięciu wszelkich błędnych rozróżnień w oświeconym stanie niedualności, jawi się jako doskonałe wyobrażenie stanu buddy.

Patroni medialni: · TVP · Kurier Szczeciński · Polskie Radio Szczecin · Design: www.netIWS.com ·
Sponsorzy: · Kredyt Bank · C. Hartwig Szczecin · Poczta Polska · BiG Sp. z o.o. · Drukarnia - Marek Jędrol · Cafe Galerya ·